Nền tảng hợp tác kinh tế Nhật Bản – ASEAN “DISG” ra đời trong đại dịch COVID-19 Ông Kuremura Masuo, cựu Thư ký Điều hành của Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp, hiện đang giữ chức Chủ tịch

Vào tháng 9 năm 2025, ông      Kuremura Masuo, nguyên là Thư ký Điều hành của Bộ trưởng Kinh
tế, Thương mại và Công nghiệp, đã được bổ nhiệm làm Chủ tịch của “Đối thoại vì
Tăng trưởng Đổi mới và Bền vững (DISG)”, một nền tảng chuyên thúc đẩy hợp tác
kinh tế thực chất giữa ASEAN và Nhật Bản.

Cũng trong tháng này, Chính phủ Nhật Bản đã
đưa ra một khuôn khổ chính sách mới cho hợp tác với ASEAN, thể hiện rõ lập trường      “Đồng sáng tạo” dựa trên bốn trụ
cột:

 

Khả năng phục hồi của chuỗi cung
ứngĐầu tư vào kỹ thuật
số và trí tuệ
nhân tạo (AI)Đồng hành cùng Đổi mới sáng tạoChuyển dịch năng lượng thông qua AZEC (Cộng đồng châu
Á phát thải ròng bằng 0)

 

Với sự tham gia của 13 tổ chức kinh tế
trên khắp ASEAN, DISG sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy xây dựng
và thực hiện các dự án hợp tác công tư cụ thể phù hợp với bốn trụ cột này.

 

Nội dung chính:

*DISG
là gì?

DISG là một nền tảng đối thoại, được thành
lập sau Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản – ASEAN năm 2020, nhằm thúc đẩy hợp
tác kinh tế Nhật Bản – ASEAN từ “ý tưởng” đi vào “thực tiễn” xuất phát từ tầm
nhìn chung hướng tới “Đồng sáng tạo”.

Nền tảng này ra đời trong bối cảnh hai bên
nhận thấy sự cần thiết của một mối quan hệ hợp tác chặt chẽ hơn bao giờ hết nhằm
ứng phó với những thách thức do đại dịch COVID-19 gây ra.

Tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như chuyển
đổi số, các sáng kiến xanh và phát triển công nghiệp, DISG giới thiệu các dự án
hợp tác mới nhất giữa Nhật Bản và ASEAN, đồng thời cụ thể hoá các tiềm năng hợp
tác mới thông qua các cuộc thảo luận của những chuyên gia đến từ khu vực tư
nhân, giới học thuật và khu vực công.    

Bên
cạnh đó, DISG cũng phối hợp chặt chẽ với 13 tổ chức kinh tế, bao gồm Tổ
chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) và Hội đồng Tư vấn Kinh doanh ASEAN
(ASEAN-BAC), qua đó đưa các thách thức kinh doanh thực tế và đề xuất dự án vào các khuyến
nghị chính sách trình lên Hội nghị
tham vấn Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản – ASEAN (AEM-METI).

Đặc điểm nổi bật của DISG chính là việc thiết
lập được một cơ chế cho phép triển khai nhanh chóng các hoạt động hợp tác mang
tính hiệu quả cao, gắn kết chặt chẽ giữa chính sách và kinh doanh thông qua “Vòng
tròn PDCA tích hợp công tư” này.

 

* Bối cảnh: Phương thức “Đồng sáng tạo” của Nhật Bản với ASEAN

Vào những năm 1970 và 1980, Nhật Bản chủ yếu
coi ASEAN là một cơ sở sản xuất và
đã tiến hành      hỗ trợ phát triển công nghiệp thông qua các hoạt động chế tạo     .

Ngày nay, ASEAN đã phát triển thành một thị
trường tăng trưởng năng động, nơi việc giải quyết các thách thức xã hội như ESG
và SDG tạo ra giá trị được chia sẻ toàn cầu.

Kỷ nguyên hỗ trợ một chiều đã qua, nhường chỗ cho      một giai đoạn mới, nơi thế mạnh công nghệ của
Nhật Bản và tiềm năng tăng trưởng cũng như quy mô thị trường của ASEAN được kết
hợp để đồng sáng tạo ra giá trị.

    
Chính từ bối
cảnh đó, Chính phủ Nhật Bản đã xác định lại mối quan hệ với ASEAN là quan hệ “Đồng
sáng tạo”.

 

* Bốn định hướng chính cho hợp tác trong tương lai

Phương
hướng hợp tác mới với ASEAN được Chính phủ Nhật Bản công bố vào tháng 9 năm
2025 lấy bốn      trụ cột dưới đây làm cốt lõi.

1. Tăng cường Chuỗi cung ứng
(Xây dựng các cơ sở sản xuất có khả năng phục hồi và tự chủ)

Trong bối cảnh căng thẳng kinh tế Mỹ –
Trung và các cuộc đàm phán thuế quan đang diễn ra, mô hình truyền thống như “xuất
khẩu đường vòng các sản phẩm giá rẻ      qua ASEAN”, đang trở nên kém hiệu quả.

Đối với các nền kinh tế ASEAN, việc nâng cấp
các ngành công nghiệp trong nước hiện là ưu tiên quan trọng. Từ góc độ an ninh
kinh tế, xây dựng chuỗi cung ứng tự chủ đã trở thành mệnh lệnh cấp bách.

Việc tăng cường năng lực sản xuất, từ các
quy trình ở khâu thượng nguồn
như khai thác đất hiếm và
kim loại hiếm cho đến khâu
chế tạo      cuối cùng, là điều cần thiết. Tuy
nhiên, để hiện thực hóa điều này
chỉ dựa vào một quốc gia duy nhất là không hề dễ dàng     .

Cùng với các đối tác có chung chí hướng, Nhật
Bản sẽ hỗ trợ ASEAN xây dựng các chuỗi cung ứng thực sự tự chủ thông qua hợp
tác và chia sẻ nguồn lực.

 

2.
Đầu tư      vào kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo
(AI)

Tại ASEAN, dòng vốn đầu tư khổng lồ đang đổ
vào các hạ tầng quy mô siêu lớn (trung tâm dữ liệu quy mô lớn). Mặt khác, ngày
càng có nhiều quan điểm cho      rằng việc vận hành các mô hình
ngôn ngữ lớn (LLM) nhỏ gọn ở những nơi gần với nhu cầu và các vấn đề xã hội sẽ
giúp tối ưu hóa cho từng địa phương.

Sự phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên tính
toán tập trung ở một số ít cường quốc cũng tiềm ẩn rủi ro từ góc độ an ninh
kinh tế.

Điểm mạnh của Nhật Bản nằm ở hệ sinh thái
toàn diện, từ các nhà phát triển ứng dụng AI đến các công ty có khả năng xây dựng
LLM, cũng như nền tảng công nghệ cốt
lõi bao gồm cả chất bán dẫn    
. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các nước ASEAN hợp tác với Nhật Bản để
phát triển khả năng tính toán độc lập như một giải pháp thay thế đáng tin cậy.

 

3.
     Đồng hành cùng Đổi mới
sáng tạo

DISG được thành lập không phải để Chính phủ quyết định chính sách một
cách đơn phương,      mà để đưa sự năng động của khu vực
tư nhân trực tiếp vào quá trình hoạch định chính sách.

    
Sáng kiến tiêu biểu cho nỗ lực này      là “Fast Track Pitch”, một      chương trình đổi mới sáng tạo mở, nơi các tập đoàn hàng đầu      và các công ty khởi nghiệp của Nhật Bản, cùng với các      công ty ASEAN sẽ hợp tác phát triển các giải
pháp cho      những thách thức
xã hội cụ thể của khu vực.

Cách tiếp cận này đã mang lại kết quả thực
tế, bao gồm việc các công ty Nhật Bản giải quyết được các thách thức khi mở rộng sang
     ASEAN thông qua quan hệ đối tác với
các công ty khởi nghiệp địa phương.

Trong năm tài khóa 2025,      chương trình này đã được tổ chức tại Singapore, Việt
Nam, Malaysia và Indonesia.

 

4.
Chuyển
dịch năng lượng thông qua AZEC      

Việc áp dụng nhanh chóng quá trình chuyển đổi
xanh theo kiểu châu Âu vào châu Á là điều không thể nếu không có sự điều chỉnh
phù hợp.

Khu
vực ASEAN đang trên đà tăng trưởng kinh tế      , nên việc duy trì nguồn cung năng lượng ổn định để hỗ
trợ đời sống hàng ngày và hoạt động kinh tế vẫn là điều thiết yếu. Do đó, cân bằng
giữa trung hòa carbon và an ninh năng lượng là một thách thức trọng tâm.

Một cách tiếp cận thực dụng là cần thiết.
Đó là sự kết hợp giữa thế mạnh của Nhật Bản trong các công nghệ tiên tiến như
hydro và amoniac với sản xuất điện khí đốt và các giải pháp hiệu quả năng lượng
để giảm nhu cầu năng lượng tổng thể.

Nhật Bản sẽ đóng góp các giải pháp chuyển dịch
năng lượng phù hợp,      bám sát thực tiễn      của ASEAN.

 

— Bình luận của Chủ tịch DISG      Kuremura Masuo—

    
Kuremura
Masuo
Chủ tịch DISG (Ủy ban Hợp tác Kinh tế và Công nghiệp Nhật Bản – ASEAN), thuộc Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp
(METI)/Giám đốc
Điều hành JETRO Singapore

Sinh năm 1976. Tốt nghiệp Khoa Luật, Đại học
Tokyo.

Gia nhập Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI) năm 2002.      Từng đảm nhận các chức vụ quan trọng bao gồm Thư ký Điều
hành của Bộ trưởng Bộ Kinh
tế, Thương mại và Công nghiệp,      Trưởng Phòng Tài chính Công
nghiệp, và      Trưởng Phòng Công nghiệp Hàng không vũ trụ và      Quốc phòng    
.

Hiện là Giám đốc Điều hành của JETRO
Singapore. Từ tháng 7 năm 2025, ông đảm nhận vai trò hiện tại, giám sát khu vực
ASEAN và châu Á – Thái Bình Dương từ trụ sở Singapore và dẫn dắt các sáng kiến
hợp tác kinh tế công tư mới giữa Nhật Bản và ASEAN.

“Trong khi các chính sách ‘ưu tiên quốc
gia’ đang gia tăng trên toàn cầu, Nhật Bản đã phát triển lâu dài cùng với cộng
đồng quốc tế thông qua một hệ thống kinh tế tự do dựa trên luật lệ và các khuôn
khổ như CPTPP và RCEP.

Để ASEAN duy trì đà tăng trưởng, việc duy
trì các khuôn khổ thương mại và đầu tư tự do này là điều cần thiết, và Nhật Bản
sẽ tiếp tục tích cực hỗ trợ và thúc đẩy chúng.

Điểm mạnh của Nhật Bản nằm ở sự đáng tin cậy:    
 “thực hiện đúng cam kết”    
 và “cung cấp các giải pháp chất lượng
cao, tạo ra giá trị lâu dài cho các nước đối tác”. Thay vì chỉ tập trung vào chi phí ngắn hạn, hợp
tác với Nhật Bản mang lại lợi ích lâu dài đáng kể trong việc giải quyết các
thách thức xã hội và nâng cao năng suất.

Giải quyết các thách thức địa phương thông
qua hợp tác Nhật Bản – ASEAN      xét cho cùng sẽ góp phần giải quyết
các thách thức toàn cầu. Không chỉ các tập đoàn lớn, mà cả các công ty khởi
nghiệp với công nghệ và sáng kiến mới cũng sẽ tham
gia định hình tương lai.

Bằng cách kết hợp      hệ sinh thái khởi nghiệp của Nhật
Bản và ASEAN, chúng ta có thể xây dựng một mô hình chủ nghĩa tư bản mới – một
mô hình cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế với việc giải quyết các thách thức xã
hội, thay vì chỉ dựa vào các biện pháp khuyến khích tài chính quy mô lớn.

Tôi hy vọng rằng những người trẻ sẽ mang ý
tưởng và công nghệ của mình tham gia vào nỗ lực này và giúp tạo ra một mô hình
mới có thể dẫn dắt thế giới.”

Cho đến nay, DISG chủ yếu hoạt động trực
tuyến. Trong tương lai, nền tảng này sẽ kết hợp       tổ chức các cuộc họp
trực tiếp để thúc đẩy hơn nữa việc phát triển và thực hiện các dự án công tư cụ
thể.

Từ đối thoại đến hành động, từ tầm nhìn đến
thực thi –
DISG sẽ đưa quan hệ đối tác Nhật Bản – ASEAN lên một tầm cao mới.

Thông cáo báo chí này cũng đã được đăng tải trên VRITIMES